thekalmanRegelmatig heeft het permablog van DNP een gasthoofdredacteur. Deze week hebben we er zelfs twee: duurzaamheidsadviseur Carolien van Merksteijn (32) uit Arnhem en journaliste Tjitske Ypma (35) uit Eefde. Zij hebben deze week het thema ‘overpopulatie’ gekozen.

Wat is in jullie ogen overpopulatie?
Carolien: “Ik zie overpopulatie als de moeder van alle duurzaamheidsproblemen. Vraagstukken rond genetisch gemodificeerd voedsel, de bio-industrie, mobiliteit, grondstoffenverbruik en klimaatverandering hangen allemaal in meer of mindere mate samen met overpopulatie. Er zijn op dit moment gewoon meer mensen dan de aarde verdragen kan. Vorige week dinsdag was het Earth Overshoot Day, een dag die markeert dat we in 2013 de grondstoffen hebben verbruikt waar we eigenlijk het hele jaar mee hadden moeten doen. We teren dus alweer op onze reserves in. Die datum ligt ieder jaar een beetje vroeger, in 1987 lag die zelfs nog  eind december.”
Tjitske: “Ook het afgelopen jaar is de wereldwijde CO2-uitstoot weer toegenomen. Het lukt ons als mensheid kennelijk maar moeilijk om iets wezenlijks aan onze levensstijl te veranderen. Daarom willen wij de hele formule graag weer eens onder de loep nemen.”

De hele formule?
Tjitske: “Eigenlijk kan je overpopulatie opvatten als het totaal aantal mensen op aarde vermenigvuldigd met de levensstijl van die mensen. Vanuit de duurzaamheidshoek ligt de nadruk erg op het tweede deel van die formule, we moeten consuminderen en bewuster leven. Op het eerste deel van die formule rust een taboe.”

Mensen leggen waarschijnlijk snel het verband met enge totalitaire regimes die achter de voordeur komen. De eenkindpolitiek van communistische China of de verplichte sterilisaties in het Derde Rijk.
Carolien: “Daardoor wordt de term bevolkingspolitiek ook zo gemeden. Maar hangt dat wel per definitie samen met dit soort regimes? Is bevolkingspolitiek ook op een gezonde, democratische manier mogelijk? Het is belangrijk om over deze vragen na te denken, omdat er een groot probleem aan ten grondslag ligt: hoe gaan wij ons als mensheid handhaven?”
Tjitske: “Wij hebben ook niet per se een agenda met dit thema, we willen slechts het taboe doorbreken. Over overbevolking moet worden nagedacht en het moet worden onderzocht.”

Is overbevolking in jullie dagelijks leven ook een belangrijk thema?
Tjitske: “We werken samen bij het Klimaatverbond, waar thema’s rond duurzaamheid natuurlijk sowieso vaker voorbij komen. Daarbij is ons ook opgevallen hoezeer de focus ligt op levensstijl, en niet op overpopulatie. Voor mij als journaliste gaat het dan kriebelen. Daarom ga ik deze week voor het permablog een artikel schrijven waarin ik beide pijlers van de overbevolkingsformule wil onderzoeken en wil schetsen hoe aan beide gesleuteld kan worden. Zo ontstaat hopelijk een completer beeld.
Carolien: “Ik wil heel bewust niet meer dan twee kinderen krijgen. Volgens mij is de aarde momenteel vol genoeg. Verdere bevolkingsgroei lijkt me niet goed en ik wil daar dan ook niet aan bijdragen.”

Dit artikel verscheen eerder op het permablog van DNP